Bir Delinin Hatıra Defteri – Burun – Palto
Nikolay Vasilyeviç Gogol
Nikolay Gogol (1809–1852), Ukrayna doğumlu, Rus edebiyatının en önemli yazarlarından biridir. Toplumun alt tabakasındaki insanların hayatlarını anlatması, bürokrasiyi ve sosyal adaletsizlikleri eleştirmesiyle tanınır. Dostoyevski’den Kafka’ya pek çok yazarı etkilemiş, çağdaş Rus edebiyatının başlangıcı kabul edilmiştir.
Bu kitap, Gogol’ün üç önemli öyküsünü içerir:
- Bir Delinin Hatıra Defteri: Günce biçiminde yazılmış, küçük bir memurun akıl sağlığını yavaş yavaş kaybedişini konu alır.
- Burun: Absürt olaylarla örülü bu öyküde, bir sabah burnunun kaybolduğunu fark eden bir adamın hikâyesi anlatılır.
- Palto: Yoksul bir memurun yeni bir palto edinme çabası ve toplum tarafından dışlanışı işlenir.
- Küçük insanların dramı ve toplumun duyarsızlığı
- Bürokratik düzenin saçmalığı ve yozlaşması
- Toplumsal baskının birey üzerindeki etkisi
- Sosyal adalet, insan onuru ve temel ihtiyaçların önemi
Kitap hem akıcı, hem komik, hem de üzücü. Fakat en önemlisi düşündürücü. Özellikle Palto öyküsü beni derinden etkiledi. Başkahraman, işine titizlikle bağlı, geceleri bile çalışan bir memur. Ancak ondan daha az çalışanlardan daha düşük maaş alıyor. Buna rağmen şikâyet etmiyor. İş arkadaşları onu görmezden geliyor, zaman zaman alay ediyor. O ise sessizce işini yapmaya devam ediyor. Bu durum, iş yerinde mobbing, haksızlık ve insanların hak ettikleri değeri görememesi üzerine düşündürdü.
Bir palto uğruna verdiği mücadele aslında çok daha büyük bir gerçeği gösteriyor: Toplum baskısı. Kahraman eski paltosuyla mutluyken, çevresinin alayları ve bakışları yüzünden yeni bir palto diktirmek zorunda kalıyor. Bu bana şunu düşündürdü: Biz de çoğu zaman gerçekten ihtiyacımız olmadığı hâlde, sadece başkalarının beklentileri için bazı şeyler satın almıyor muyuz? Ve bunun bedelini ağır ödemiyor muyuz?
Gogol’ün öyküleri yalnızca Rusya’nın değil, tüm insanlığın ortak sorunlarını dile getiriyor. Yüzyıllar önce yazılmış bu öykülerdeki sorunların bugün hâlâ geçerli olması oldukça düşündürücü.
Dostoyevski’nin dediği gibi:
“Hepimiz Gogol’ün Palto’sundan çıktık.”
Bir Cevap Yazın